Eğimli Duvarlı Havuz ve Gölet Hacmi Hesaplama

Kısaca Kenarları eğimli (şevli) bir havuzun hacmi, üst ve alt alanın ortalaması alınarak bulunmaz. Orta kesitin alanı da hesaba girer. Üst ölçüsü 20 × 12 m, tabanı 16 × 8 m, derinliği 2 m olan havuz yaklaşık 362,67 m³ yani 362.667 litre su alır.

Neden basit ortalama yetmez?

Kolay akla gelen yol, üst alanla alt alanı toplayıp ikiye bölmek ve derinlikle çarpmaktır. Yukarıdaki havuzda bu yöntem şöyle çalışır: (240 + 128) ÷ 2 = 184 m², 184 × 2 = 368 m³. Doğru hacim 362,67 m³ olduğu için basit ortalama yaklaşık 5,3 m³ yani 5.300 litre fazla gösterir. Havuz büyüdükçe ve duvarlar yatıklaştıkça bu fark da büyür.

Kullanılan formül

Hacim = derinlik ÷ 6 × (üst alan + 4 × orta alan + alt alan)

• Üst alan üst boy × üst en
• Alt alan alt boy × alt en
• Orta alan üst ve alt boyun ortalaması ile üst ve alt enin ortalamasının çarpımı

Örnekteki sayılarla: üst alan 20 × 12 = 240 m², alt alan 16 × 8 = 128 m², orta alan 18 × 10 = 180 m². Derinlik 2 m olduğu için 2 ÷ 6 × (240 + 720 + 128) = 362,67 m³ çıkar.

Bu formül, yan duvarlar tabandan üste düz bir eğimle çıkıyorsa tam sonuç verir. Duvarlar yer yer kırılıyor ya da kıvrılıyorsa sonuç yaklaşıktır.

Ölçü nasıl alınır?

1. Havuzun üst kenarında, suyun ya da hedeflenen su seviyesinin hizasında boy ve eni ölçün.
2. Tabanda aynı şekilde boy ve eni ölçün. Taban görünmüyorsa şev eğimini bilerek hesaplayabilirsiniz: duvar her 1 m derinlikte yana kaç metre açılıyorsa, alt ölçü üst ölçüden iki yanda o kadar eksiktir.
3. Derinliği tabandan su seviyesine kadar dik olarak ölçün.

Örneğin duvar her 1 m derinlikte 1 m yana açılıyorsa ve derinlik 2 m ise, her yanda 2 m, yani boyda ve enin her ikisinde 4 m fark olur. Üst ölçü 20 × 12 ise taban 16 × 8 çıkar. Örnekteki havuz tam böyle bir havuzdur.

Havuz tam dolu değilse

Su, havuzun üstüne kadar gelmiyorsa üst ölçü olarak su yüzeyinin ölçüsünü yazın, derinlik olarak da suyun gerçek derinliğini. Aksi halde hacmi olduğundan fazla bulursunuz.

Okurların en çok sorduğu sorular

Havuz dikdörtgen değil, yamuk ya da yuvarlak. Ne yapmalıyım?

Yamuk ya da düzensiz havuzlarda üst yüzey ve taban alanını ayrı ayrı bulmak gerekir. Yuvarlak depolar için silindir hesabını, yüzeyi dört kenarlı ama düzgün olmayan havuzlar için dört kenarlı alan hesabını kullanıp üst ve alt alanı bulabilirsiniz.

Çıkan metreküpü ton olarak da düşünebilir miyim?

Evet. 1 m³ temiz su yaklaşık 1 ton eder. 362,67 m³ su yaklaşık 363 ton demektir.

Bu hesapla kazı hacmini de bulabilir miyim?

Havuzun içi ile kazılan hacim aynı değildir, çünkü kazı çoğunlukla taban ve duvar kaplaması için biraz daha geniş ve derindir. Kazı hacmi için hafriyat hesabını kullanın.

Plastik örtü ya da kaplama için yüzey alanı da gerekir mi?

Örtü için taban alanı ile yan duvar yüzeylerinin toplamı gerekir. Bu sayfa yalnızca su hacmini verir. Eğimli yan duvarların uzunluğunu şerit metreyle şev boyunca ölçüp kenarlarla çarpmanız yeterli olur.